دوره 11، شماره 21 - ( 2-1400 )                   دوره 11 شماره 21 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشگاه هنر اصفهان ، a.nazeri@aui.ac.ir
چکیده:   (1055 مشاهده)
هنر تصویری دورۀ ناصری آمیزه‌ای از سنت نقاشی مکتب اول قاجار و رویارویی با دستاوردهای مدرن غربی، از جمله رسانۀ جدید عکاسی است. در واقع بنیان مفهومی هنر تصویری این دوران را می‌توان محصول برهمکنش نیروهای مختلفی دید که مسئلۀ بازنمایی و همچنین بازنمایی جنسیت را تحت تأثیر قرار می‌دهند. هر چند در نقاشی عهد ناصری بازنمایی پیکر آدمی و مفاهیم جنیستی آن همچنان موضوع و دغدغۀ اساسی است، لیکن این بازنمایی‌ها تفاوت‌هایی اساسی با دوره‌های قبل از خود پیدا می‌کنند. پرسش اصلی این پژوهش کیفیت بازنمایی جنسیت در نقاشی و عکاسی دورۀ ناصری و تفاوت‌های ماهیتی این دو نظام بازنمایی در ارائۀ تصویر جنسیت از این دوره است. برای پاسخ به این پرسش از روش توصیفی ـ تحلیلی و همچنین تطبیق تاریخی استفاده شده و برای صورت‌بندی و تحلیل قابلیت‌ها و امکانات ویژۀ تصویر عکاسی در راستای بازنمایی متفاوت‌ترِ جنسیت نسبت به نقاشی، به نظریۀ هستی‌شناسی جان سارکوفسکی تکیه شده است. جامعۀ آماری مورد مطالعه، پیکرنگاری‌های درباری عهد فتحعلی‌شاه و مجموعه‌ای از نقاشی‌ها و عکس‌های دورۀ ناصرالدین‌شاه است که نمونه‌وار بوده و به شکل بارزی به بازنمایی جنسیت پرداخته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عکاسی، نظامی متفاوت در بازنمایی جنسیت دورۀ ناصری پی می‌ریزد که تا پیش از آن در نقاشی ایرانی سابقه‌ای ندارد. دوربین عکاسی به واسطۀ مختصاتی همچون درگیر بودن با «خود شیء»، «جزئیات»، «زمان»، «قاب» و «نقطۀ دید» تصویری از جنسیت ارائه کرده است که در تقابل با کلیشه‌های بازنمایی جنسیت در نقاشی، به جای آرمان‌گرایی بر گفتمانی واقع‌گرا استوار بود.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: هنرهای تجسمی

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.