دوره 10، شماره 19 - ( 7-1399 )                   دوره 10 شماره 19 صفحات 69-85 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه پیام نور، تهران.
2- استادیار، گروه هنر، دانشگاه پیام نور، تهران. ، dr.m.mobini@gmail.com
چکیده:   (1226 مشاهده)
در میان آثار بهجا مانده از هنر ایران باستان، نقشبرجسته‏های صخره‏ای، دارای اهمیت و جایگاه مخصوصی هستند. نقشبرجسته آنوبانینی بهعنوان قدیمی‏ترین و نقشبرجسته بیستون بهعنوان یکی از مهمترین نمونه‏‌های این آثار، علاوه‏ بر داشتن موضوعی مشابه، دارای تشابهات بصری و نمادینِ دیگری هستند که موجب شده تا بسیاری از پژوهشگران، نقش‌‏برجسته بیستون را تقلیدی از نقشبرجسته آنوبانینی بدانند. علیرغم اهمیت و شباهت این آثار با یکدیگر، تا پیش از این، مطالعه تطبیقیِ دقیق و ویژه‏ای در زمینه ویژگیهای بصری این نقوش صورت نگرفته است. پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی تطبیقی و با بهره‏‌گیری از منابع کتابخانه‌‏ای، در صدد پاسخ به این سؤال بوده است که مهمترین شباهت و تفاوتِ بصری نقشبرجسته‌‏های آنوبانینی و بیستون کدام بوده و نقشبرجسته بیستون تا چه میزان از نقشبرجسته آنوبانینی تأثیر پذیرفته است؟ در این پژوهش، به بررسی و تحلیلِ ویژگیهای بصری- هنری و پیشینه تصاویر و نمادهای بهکار رفته در این نقوش و مقایسه شباهتها و تفاوتهای میان آنها در جهت روشن شدن هر چه بیشتر ارتباط میان این دو اثر پرداخته شده است. ویژگیهای بصری و نمادین یادمان آنوبانینی، برگرفته از هنر بین‌‏النهرین قدیم (بهویژه هنر اکدی) بوده که در طرحی جدید کنار هم قرار گرفته‌‏اند. ویژگیهای بصری و نمادین یادمان بیستون نیز متأثر از هنر اقوام پیشین (بهویژه هنر آشوری) بوده که در قالب هنر هخامنشی ارائه شده‌‏اند. نتایج بهدست آمده، نشانگر آن هستند که نقشبرجسته بیستون، تقلیدی صرف از نقشبرجسته آنوبانینی نیست، بلکه بازنماییِ به‌‌روزشده و تغییریافتهای بوده که در راستای هنر هخامنشی انجام گرفته است. مهمترین شباهت این آثار، در طرح کلی آنها (داستانِ روایتشده) و مهمترین تفاوت، در روح بصریِ حاکم بر نقشبرجسته بیستون بوده که منجر به عدم تحقیر دشمنان و اعمال خشونت بر آنها شده است.
متن کامل [PDF 3511 kb]   (231 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: سایر