دوره 9، شماره 17 - ( 6-1398 )                   دوره 9 شماره 17 صفحات 105-93 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- مربی گروه هنر، دانشکده دکتر شریعتی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران. ، S-kazemi@tvu.ac.ir
2- دانشیار، گروه فلسفه و حکمت هنر، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم.
چکیده:   (2993 مشاهده)
بی‌تردید، نقوش تزئینی، یکی از بارزترین وجوه هنر اسلامی بوده که در تمامی آثار آن دیده می‌شوند و شناخت عوامل مؤثر بر شکل‌گیری آنها ضروری می‌نماید. از طرفی، نیاز به روش‌شناسی در پژوهش و داوری درباره هنر اسلامی، اجتناب‌ناپذیر است. اندیشمندان این عرصه، روش‌ها و رویکردهای متفاوتی را مورد توجه قرار داده‌اند که نتایج متفاوتی را نیز به‌همراه داشته و تعارضات و اختلاف‌ها در این حوزه نیز مبتنی بر این مسأله هستند؛ از جمله این رویکردها، سنت‌گرایی و تاریخی‌نگری است. تاریخی‌نگران با بهره‌گیری از فلسفه تاریخ هگل، می‌کوشند تا هنر مسلمانان را وابسته و محدود به شرایط تاریخی دانسته و آن را بر اساس مستندات تاریخی مورد تحلیل قرار دهند؛ در حالی ‌که سنت‌گرایان، به حقایق و حکمت‌های جاویدان و مشترک در ادیان معتقد بوده و ماهیت و منشأ هنر اسلامی را در درون سنت دینی که دارای عناصر بی‌زمان و خارج از عرصه تاریخی‌نگری است، جستجو می‌کنند. هر یک از این روش‌ها، به زوایا و جنبه‌های خاصی از ماهیت هنر اسلامی اشاره دارند؛ اما بسیاری از محققین کم‌سابقه به‌علت عدم شناخت مبانی فکری و پژوهشی آنها، با تناقضات زیادی روبرو شده و سرگشته می‌شوند. بنابر‌این شایسته است انواع رویکردها در بررسی نقوش و هنر اسلامی تبیین شوند. از این‌رو، تحقیق حاضر عهده‌دار پاسخ‌گویی به این سؤال است که مؤلفه‌ها و عناصر شکل‌دهنده نقوش هنر اسلامی از دیدگاه تاریخی‌نگری و سنت‌گرایی کدام هستند؟ و چه تفاوت‌هایی دارند؟
این مقاله با هدف دستیابی به شناختی کامل‌تر از نقوش و هنر دوره اسلامی و رویکردهای پژوهشی آن، چگونگی نگرش دو دیدگاه سنت‌گرا و تاریخی‌نگر را به روشی توصیفی- تطبیقی مورد مطالعه قرار داده است. از آنجا که میان سنت‌گرایان، کیت کریچلو و از میان تاریخی‌نگران، گل‌رو نجیب اوغلو به‌نحوی تخصصی به نقوش هنر اسلامی پرداخته‌اند، دو کتاب ایشان در این خصوص، مبنای تحقیق قرار گرفته و سعی شده است به شرح و تطبیق آرای آنان پرداخته شود.
متن کامل [PDF 436 kb]   (897 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: هنرهای کاربردی

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.