دوره 8، شماره 16 - ( 12-1397 )                   جلد 8 شماره 16 صفحات 49-65 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Shafizadeh A. A Comparative Study into “Gere Geometric Designs” in Islamic Architecture and Principle of “Perceptual Creation” in the Mystical Thoughts of Ibn Arabi. مطالعات تطبيقي هنر. 2019; 8 (16) :49-65
URL: http://mth.aui.ac.ir/article-1-981-fa.html
شفیع​زاده اسداله. مطالعه تطبیقی «تزئینات نقوش هندسیِ گره (گره چینی)» در معماری اسلامی و قاعده عرفانی «تجدد امثال» در اندیشه ابن عربی. نشريه علمي-پژوهشي مطالعات تطبيقي هنر. 1397; 8 (16) :49-65

URL: http://mth.aui.ac.ir/article-1-981-fa.html


استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر ، shafizade.a@gmail.com
چکیده:   (106 مشاهده)
این مقاله در صدد است شرحِ تحلیلی و تطبیقی مابین صور تجریدی نقوش هندسی (گره چینی) در تزئینات معماری اسلامی و قاعده عرفانیِ «تجدد امثال»، با رویکرد تطبیقیِ وجودِ هم‌ارزی، تمثال و همانند‌ساختی، میان نظام جزئی و نظام کلی عالم (سلسله مراتب عالم)، ارائه نماید. در جهان‌شناسی عرفانی ابن عربی، نحوه فاعلیت حق‌تعالی، بر مبنای وحدت شخصی وجود و به‌نحو «تجلّی» بوده که تجلیات حق‌تعالی به‌طور دائم و پایان‌ناپذیر و مداوم صورت می‌گیرند؛ لذا در این دیدگاه، اشیا به‌طور مستمر در حال تغییر و تحول بوده و حق در هر لحظه و آنی به‌صورت بی‌شمار متجلی می‌شود. بر این اساس، صور تجریدی نقوش هندسی گره در هنر و معماری اسلامی و نقش‌های بی‌نهایت گسترش‌پذیر آن، برگرفته از قواعدی هستند که نمادی از مفهوم عارفانه «کثرت در وحدت» و «وحدت در کثرت» است. در این پژوهش که به‌روش تحقیق توصیفی، تحلیلی، تطبیقی و با تلفیقی از دو رویکرد کمّی و کیفی انجام گرفته است، این نتیجه به‌دست آمد که با توجه به تقارن و هم‌زمانی پیدایی نقش‌های هندسیِ گره در معماری اسلامی و نگرش‌های عرفانی در فلسفه اسلامی، خصوصیات به‌کار گرفته‌شده در نقش‌های هندسیِ گره که دارای سه مشخصه «قابلیّت تکرار به‌شرط تکامل»، «قابلیّت زایش، تطوّر و تبدّل به‌واسطه نقوش ثانوی» و «نداشتن آلت خارج در عین کثرت نقوش» هستند، همانند ساخت قاعده «تجدد امثال» در دیدگاه عرفانیِ ابن عربی و شارحان وی بوده و هدف هنرمند عارف در خلق صُورِ بی‌نهایت کثرت‌پذیرِ نقوشِ هندسیِ گره، نشان دادن خلق مداوم و استکمالی ممکنات در تجلیات الهی به‌صورت خلع و لبس بوده که به‌طریقِ نقش‌های بافته، متکثّر و تکرارپذیر اشکال هندسی در فضاسازی معماری اسلامی، بازآفرینی و خلق مجدد می‌شوند.
متن کامل [PDF 1082 kb]   (49 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: معماری و ....

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه علمی مطالعات تطبیقی هنر می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2019 All Rights Reserved | Scientific Journal of Motaleate-e Tatbighi-e Honar

Designed & Developed by : Yektaweb