fa مقایسه تطبیقی ‌آیین سوگواری در سه نگاره از شاهنامه دموت با تک نگاره شاهنامه بایسنقری هنرهای کاربردی Applied Arts پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;">با نگاهی به آداب و رسوم رایج در ایران، می‌توان دریافت که سوگواری همراه با مراسم عزاداری، همواره در کنار جشن‌ها و سرور ایرانیان بوده و نزد آنها از اهمیت ویژه‌ای‌ برخوردار بوده است. این آیین که ریشه در سنن کهن این سرزمین دارد، در متون متعددی، موضوع حکایات و روایات قرار گرفته است. شاهنامه فردوسی، از جمله متونی است که روایات سوگ در آن بیان شده و در برخی از نسخ مصور آن، نگاره‌هایی با همین مضمون مصور شده‌اند. بنابراین، هدف از این پژوهش، دست‌یابی و مطابقت شیوه تصویرگری مجالس سوگ در نگاره‌های منتخب شاهنامه دموت و شاهنامه بایسنقری در دوره ایلخانی و تیموری است و با توجه به این پرسش که؛ بر اساس شیوه تصویرگری نگاره‌های مرتبط با آیین سوگواری، چه تفاوت و شباهت‌هایی بین مراسم سوگواری در دوره ایلخانی و دوره تیموری وجود دارند؟ در آن، نگاره‌های منتخب شاهنامه دموت و شاهنامه بایسنقری از لحاظ ترکیب‌بندی، شخصیت‌پردازی و تنالیته‌های رنگی، مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. این پژوهش، به‌شیوه تحلیلی- توصیفی بر پایه تطبیق داده‌ها انجام گرفته است و نتایج به‌دست آمده از آن، نشانگر این هستند که آیین سوگواری در نگاره‌های منتخب از شاهنامه دموت و بایسنقری، در فضایی کاملاً متفاوت تصویر شده است؛ زیرا در دوره ایلخانی و تیموری، در بیان موضوع سوگ، از شیوه‌های متفاوتی استفاده شده که ریشه در فرهنگ و عقاید حاکم بر هر دوره دارند. بنابراین، در نگاره‌های منتخب از شاهنامه دموت و بایسنقری، تنها در موضوع سوگ، وجه اشتراک وجود داشته و در مواردی مانند ترکیب‌بندی، رنگ‌گذاری و حالات چهره و حرکات سوگواران، شباهت و اشتراکی در آنها دیده نمی‌شود.</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;">Looking at the common customs in Iran, it can be understood that mourning ceremonies have been among important rituals for the Iranians. Such rituals that are rooted in Iranian traditions have been certain topics for various texts and anecdotes. Shahnameh of Ferdowsi is one of these works that has narrated these rituals and in some of the illustrated copies of this, there are illustrations with the same theme. The present study, therefore, aims to investigate and compare the way the mourning rituals are illustrated in selected illustrations in Baysonghori Shahnameh and Demot Shahnameh in Ilkhani and Timurid eras. And according to the question, what is the difference between the ritual of mourning during the Ilkhanid and Timurid periods based on the illustration of the images associated with the mourning ritual? Selected illustrations in Baysonghori Shahnameh and Demot Shahnameh are analyzed in terms of their composition, characterization and color tones. This research has been conducted by utilizing descriptive-analytical method based on data comparison. The results of this study indicate that during the Ilkhanid and Timurid eras, different themes have been used to express the subject of mourning and elegy that are rooted in the culture and beliefs of each Period. The mourning rituals in the selected illustrations are depicted in a totally different manner in Demot Shahnameh and Baysonghori Shahnameh, and they have similarities only in the subject of grief. In other areas, such as the composition, coloring and faces and the movements of the mourners, no similarities can be seen in them.</span></div> آیین سوگواری, نگارگری, شاهنامه دموت, شاهنامه بایسنقری Mourning ritual, Miniature, Demot Shahnameh, Baysonghori Shahnameh 81 93 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1466-1&slc_lang=fa&sid=1 Azam Bohlool اعظم بهلول maryambohlool2004@gmail.cim 10031947532846005550 10031947532846005550 Yes Instructor, Facualty of Art , Sharekord University, Iran. مربی، دانشکده هنر، دانشگاه شهرکرد Payvand Tofighy پیوند توفیقی peyvand1359@gmail.com 10031947532846005551 10031947532846005551 No Instructor, Facualty of Art , Sharekord University, Iran. مربی، دانشکده هنر، دانشگاه شهرکرد Roya Alikhani رویا علیخانی roya1367@gmail.com 10031947532846005552 10031947532846005552 No B.A., Facualty of Art , Sharekord University, Iran. دانش‌آموخته کارشناسی، دانشکده هنر، دانشگاه شهرکرد