fa مقایسه تعادل بصری در گرافیک خط نستعلیق؛ شیوه صفوی و معاصر با تکیه بر آثار میرعماد و غلامحسین امیرخانی هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;"><span style="font-family: tahoma;">خط نستعلیق نشانه‌ای بارز از طبع و سلیقه زیبایی‌شناختی ایرانیان و بی‌شک زیباترین و ظریف‌ترین خط در میان خطوط اسلامی است، تا جایی که آن را &laquo;عروس خطوط اسلامی&raquo; نامیده‌اند<span dir="LTR">.</span> در نگارش خط نستعلیق، برای تقویت بیان و ایجاد حس زیبایی و آرامش در بیننده، به نحوه چیدمان کلمات توجه می‌شود. در این راستا تعادل، یکی از ارکان گرافیک خط در نستعلیق است. این کیفیت بصری در خط نستعلیق اهمیت زیادی دارد. چنانکه وجود تعادل و یا عدم وجود آن در یک اثر، بر ارائه نهایی آن بسیار تأثیرگذار است.<br> در این مقاله، تعادل از جنبه‌های مختلف در آثار دو خوشنویس مشهور شیوه صفوی (میرعماد) و معاصر (امیرخانی) در شکل ظاهری حروف، چینش کلمات و ترکیب آنها در قالب‌های مختلف خوشنویسی بررسی شده است. این کیفیت بصری در بین دو دوره، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مشاهده آثار موجود تطبیق و تحلیل شده است. پرسش‌هایی نظیر چگونگی ایجاد تعادل در خط نستعلیق، انواع تعادل در این خط‌ و به‌کارگیری این کیفیت در دو شیوه صفوی و معاصر مورد تأمل و تدقیق قرار گرفته است.<br> نتایج بررسی‌ها حاکی از آن است که تعادل، علاوه بر زیبایی و استحکام در ترکیب‌بندی بصری، از دو جنبه در خط نستعلیق قابل‌بررسی است: ۱) بر اساس معیار سنجش خط عمود بر پایه خط افقی ۲) بر مبنای تبادل انرژی‌های حروف و کلمات از جنس دورانی، عمودی، افقی، مایل و متمرکز. همچنین به‌طورکلی تعادل در آثار خوشنویسی میرعماد نسبت به آثار امیرخانی از اهمیت بیشتری برخوردار بوده، میرعماد بر وجود آن در هر ترکیب، تأکید بیشتری ورزیده است.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Nasta&#39;liq is a clear indication of the nature and aesthetic taste of Iranians and undoubtedly the most beautiful and finest line between Islamic lines as far as the &quot;bride of the Islamic lines&quot; called. In writing hieroglyphics, the attention is mostly paid to the arrangement of word to reinforce and develop a sense of beauty and tranquility in the viewers. In this regard, balance is one of the line graphics in nastaliq. The visual quality is of utmost importance, as there hieroglyphics balance or lack of it in a work, it is very impressive to see the final.<br> In this paper, the balance has been studied in works of two famous calligrapher of the Safavid style (Mir&#39;emad) and contemporary (Amirkhni) in the form of letters, rearranging words and combining them into rows and cross, from the different aspects. The visual quality between the two periods, using the library and see the works of comparison and analysis, the questions such as; How to create balance in hieroglyphics, the balance of this line and use the quality in two ways Safavid and put contemporary reflection and scrutiny.<br> The results indicate that the balance in the composition, in addition to the visual beauty and strength, can be studied in hieroglyphics from the two aspects: 1) based on the measurement of the horizontal line perpendicular to the base 2) based on the energy exchange letters and words of rotational, vertical, horizontal, inclined and concentrated. The overall balance of Mir&#39;emad Calligraphic works is more important than Amirkhni works, Mir&#39;emad put more emphasis on its existence in any combination.</div> خط نستعلیق, تعادل, میرعمادالحسنی, غلامحسین امیرخانی, گرافیک Nasta'liq, Visual balance, Amirkhani, Graphic. 1 12 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-379-2&slc_lang=fa&sid=1 Roohollah Ishaqzadeh روح الله اسحاق زاده 10031947532846005067 10031947532846005067 No Lecturer, faculty of Handicrafts, Isfahan Art University. دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان. Hamid Sadeghian حمید صادقیان hsadeghian20@gmail.com 10031947532846005068 10031947532846005068 Yes Lecturer, faculty of Handicrafts, Isfahan Art University. دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان. Elham Rohani الهام روحانی 10031947532846005069 10031947532846005069 No MA, Islamic Art, Isfahan Art University. کارشناسی ارشد هنر اسلامی، دانشگاه هنر اصفهان.