Motaleat-e Tatbiqi-e Honar

fa مطالعه نقش مایه گل در ایران پیش از اسلام و تطبیق آن با نشان های قرآن های سده چهارم تا نهم ه.ق. The Study of Floral Motifs in Pre-Islamic Iran and its Comparison with the Signs of Quran in 4th- 9th centuries AH هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research در دوره‌های مختلف تاریخی همواره تأثیرپذیری هنر هر دوران از آیین، دین و اعتقادات حاکم بر هر جامعه وجود داشته است. علاوه‌بر آن پیشینه تاریخی و اعتقادی جامعه موردبررسی نیز سهم بزرگی را در شکل‌گیری هنر آن عهده‌دار بوده است. ایرانیان طی دوره‌های مختلف تاریخی با دقت و ظرافت تمام به خلق آثاری ارزنده دست یافتند و برای زیباتر جلوه‌نمودن، آنها را با نقش‌مایه‌های متنوع آراستند. پس از اسلام بیشترین تلاش هنرمندان صرف نگارش و آراستن آیات الهی و به‌ویژه قرآن، کتاب آسمانی مسلمانان، گردید. یکی از پرکاربردترین آرایه‌های قرآنی را می‌توان نشان‌های قرآنی دانست که استفاده زیاد از نقش‌مایه گل در حالت‌های گوناگون در آن دیده می‌شود. معرفی و تحلیل نقش‌مایه‌ گل در آثار ایران پیش از اسلام و تطبیق این نقش‌مایه‌ها با نشان‌های قرآنی، هدف اصلی این تحقیق است. سؤالات تحقیق عبارت‌اند از: وجوه تشابه بین نقش‌مایه گل در نشان‌های قرآنی و آثار ایران پیش از اسلام کدام است؟ وجوه تشابه در کدام دسته از نقوش گل‌ها دیده می‌شود؟ برای رسیدن به پاسخ این سؤالات، نمونه‌هایی از نشان‌های قرآنی دربردارنده نقش‌مایه گل متعلق به قرآنهای قرن‌های چهارم تا نهم ه.ق. انتخاب و با نمونه‌های مشابه در آثار ایران باستان، مطابقت داده شد. این تحقیق، به روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد تطبیقی با بررسی اسناد کتابخانه‌ای و مشاهده آثار به گردآوری داده‌ها پرداخته است. نتایج آن، نشان داد که در نشان‌های پنج آیه، نشان‌های متصل به سرسوره و نشان‌های حزب و جزء و نشان‌های تزیینی می‌توان نقش‌مایه گل را ملهم از نقوش به‌کاررفته در آثار ایران باستان، از دوره پیش از زردشت تا دوره ساسانیان، مشاهده نمود که در حالت‌ها و زوایای گوناگون به‌کار رفته است. The influence of the religion, traditions and beliefs in the art of different historic eras is a common phenomenon. In addition, historical and theological backgrounds of the considered population have also a great role in the formation of the art. Iranians created valuable works with precision and elegance during different historical periods and decorated them with various motifs to improve their appearance. After Islam, artists mostly attempted to write and decorate divine revelations and particularly the holy verses of Quran. Of the most decorated Quran arrays the signs of Quran can be mentioned in which the floral motifs were applied in various states. The main objective of this research is to introduce and analyze the floral motifs in the Iranian pre-Islamic works and their comparison with the motifs of Quran signs. The question is as follows: What are the similarities in floral motifs of the Quran signs and the works of the pre-Islamic Iran? And if there is a similarity, in which group of floral motifs can be seen? In order to answer the question, data collection was conducted using library documents and observing the works. This study is a descriptive and comparative approach with collecting data from library documents and observations. It was concluded that the floral motif in the signs of five verses, signs attached to head of the Suras and Hezb and Juz signs could be inspired by the motifs used in the Iranian ancient works, before the age of Zoroaster to the time of Sassanians, applied in various angles and states. قرآن, ایران پیش از اسلام, نشانهای قرآن, نمادشناسی, گل چندپر Quran, pre-Islamic Iran, Quran signs, Semiotics, Multi-petal flowers 39 54 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-823-1&slc_lang=fa&sid=1 maryam khodammohammadi مریم خدام محمدی maryamk.mohammadi@yahoo.com 10031947532846002622 10031947532846002622 No in Art Studies, Shahed University, Tehran پژوهش هنر، دانشگاه شاهد، تهران Mohsen Maryam Marasy محسن مراثی marasy@shahed.ac.ir 10031947532846002623 10031947532846002623 Yes Shahed university دانشکده هنر دانشگاه شاهد