Motaleat-e Tatbiqi-e Honar

fa تحلیل تطبیقی ذبح فرزند در نقاشی محمد زمان با نقاشی مارک شاگال بر اساس نگاه سورن کرکگور به داستان حضرت ابراهیم (ع) A Comparative Analysis of the Sacrifice of the Son in the Paintings of Mohammad Zaman and Marc Chagall Based on Søren Kierkegaard’s Perspective on the Story of Prophet Abraham هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">داستان قربانی‌کردن حضرت ابراهیم، به‌منزله یکی از برجسته‌ترین روایات ادیان سامی، در طول تاریخ با خوانش‌ها و تأویل‌های گوناگون بازگو شده‌است. این تفاوت‌های تفسیری نه‌تنها در بنیان‌های الهیاتی، بلکه در عرصه هنر نیز نمود یافته و زمینه‌ساز شکل‌گیری آثاری با دریافت‌های متمایز شده‌است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر خوانش اگزیستانسیالیستی سورن کرکگور، بر بررسی بازنمایی این روایت در دو اثر «قربانی‌کردن ابراهیم» از محمد زمان و «ذبح اسحاق» از مارک شاگال، برخاسته از دو سنت ایرانی-اسلامی و اروپایی-یهودی متمرکز است. از رهگذر شناخت این دو اثر، می‌توان به فهم این موضوع بنیادین نائل شد که چگونه دو هنرمند از دو خاستگاه متفاوت، در دو بازه زمانی و جغرافیایی مختلف، درک و دریافت خود از این داستان را تبدیل به امر بصری نموده‌اند. این مطالعه در پی پاسخ‌گویی به دو پرسش اصلی است: نخست، مفهوم ذبح فرزند توسط ابراهیم از منظر کرکگور چگونه در این دو اثر تصویر شده‌است؟ و دوم، چه عوامل تصویری و محتوایی در شکل‌گیری تفاوت‌های میان این دو بازنمایی دخیل‌اند؟ دستاورد پژوهش نشان می‌دهد که این دو اثر تجلی‌گاه دو صورت متفاوت ایمان‌اند؛ هرچند هر دو از بستر روایتی مشترک برمی‌خیزند، اما در جوهره بازتاب‌دهنده دو جهان‌نگری متمایزند. در اثر محمد زمان، آرامش ترکیب‌بندی و انتظام فرمی، ایمانی را به تصویر می‌کشد که در سایه سنت، سکوت و آیین ریشه دارد؛ ایمانی مألوف و قدسی که بر ساختارهای دیرینه تکیه می‌کند. در مقابل، نقاشی شاگال با رنگ‌هایی آشفته، چهره‌ای هراسان و ضرب‌آهنگی گسسته، ایمانی را مجسم می‌سازد که در دل اضطراب می‌روید؛ ایمانی جهش‌یافته و بی‌قرار که با اندیشه‌های کرکگور هم‌خوانی بیشتری دارد. برآیند این مقایسه، فراتر از تقابل سنت و مدرنیته، افقی تازه برای فهم تجربه ایمانی در زبان تصویر می‌گشاید؛ تجربه‌ای که در پیوند با ساحت نگاه هنرمند و مواجهه او با امر قدسی، صورتی نو می‌یابد.</div> <div style="text-align:justify"> The story of Abraham’s sacrifice stands as one of the most prominent narratives within Abrahamic religions, recounted through diverse interpretations. These exegetical differences are not only rooted in theological foundations but are also reflected in the realm of art, giving rise to artworks with distinct visual readings. This study adopts a descriptive-analytical approach to examine this narrative through an existentialist lens informed by Søren Kierkegaard, focusing on two visual representations: The Sacrifice of Abraham by Mohammad Zaman and The Sacrifice of Isaac by Marc Chagall, emerging from Iranian-Islamic and European-Jewish traditions, respectively. By analyzing these two works, the research seeks to attain a deeper understanding of how two artists from vastly different cultural, temporal, and geographical contexts have visually articulated their interpretations of the same sacred story.The study addresses two key questions: How is the concept of Abraham's sacrifice of his son represented in these two works through the lens of Kierkegaard’s thought? And how can the emergence of these differences be explained in terms of visual and thematic content? The findings of this research reveal two contrasting manifestations of faith: while both artworks originate from the same narrative seed, they reflect fundamentally different worldviews. Mohammad Zaman’s piece, characterized by compositional harmony and formal order, conveys a vision of faith rooted in tradition, ritual, and reverent silence—a familiar and sacred faith resting upon longstanding beliefs. In contrast, Chagall’s painting, with its fragmented colors, distressed expressions, and disjointed rhythm, portrays a faith that emerges through anxiety—a faith propelled toward an unsettled transcendence. It is precisely this tension that aligns Chagall’s work more closely with Kierkegaard’s existentialist philosophy. This comparison reveals not merely a dichotomy between tradition and modernity, but rather opens a new horizon for understanding faith as a dynamic visual current—elusive yet resilient—shaped through the artist’s encounter with the sacred. In the language of imagery, faith is reimagined anew, taking form at the intersection of aesthetic vision and spiritual experience. </div> ذبح فرزند, ابراهیم (ع), محمد زمان, مارک شاگال, سورن‌کر‌کگور, اگزیستانسیالیسم Sacrifice of the Son, Abraham, Mohammad Zaman, Marc Chagall, Søren Kierkegaard, Existentialism 51 64 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3050-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Roushenasi Gharadaghloo معصومه روشناسی قراداغلو m.roushenasi@gmail.com 100319475328460011640 100319475328460011640 Yes M.A. student of Art Research, Faculty of Art Research and Entrepreneurship, Art University of Isfahan, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکدۀ پژوهش‌های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان. Marziyeh Piravivanak مرضیه پیراوی ونک mpiravivanak@gmail.com 100319475328460011641 100319475328460011641 No Professor at the Faculty of Advanced Arts and Entrepreneurship, Art University of Isfahan, Iran. استاد، دانشکدۀ پژوهش‌های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان. Behrouz Soheili Esfahani بهروز سهیلی اصفهانی behrouz.soheili@yahoo.com 100319475328460011642 100319475328460011642 No PhD in Art Studies, Lecturer at Art University of Isfahan, Iran. دکتری پژوهش هنر، مدرس دانشگاه هنر اصفهان.