Motaleat-e Tatbiqi-e Honar

fa بررسی تطبیقی مفهوم «مام وطن» در سینمای آندری تارکوفسکی و بهرام بیضایی: مطالعه موردی فیلم آینه و باشو غریبه ای کوچک A Comparative Study of the Concept of »Motherland« in the Cinema of Andrey Tarkovsky and Bahram Bayzai: A Case Study of the Films the Mirror and Bashu the Little Stranger هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research <div dir="rtl" style="text-align:justify">مفهوم «مام وطن» را می‌توان یکی از الگوهای بنیادین در باشندگی هر جامعه دانست؛ الگویی که ریشه‌های آن به حافظه جمعی انسان بازمی‌گردد. توجه به مؤلفه‌هایی چون حافظه جمعی، گذشته تاریخی و حسرت‌خواری برای گذشته‌ای ازدست‌رفته، در اواخر قرن هجدهم به شکل‌گیری جنبش «رمانتیسم» در غرب انجامید؛ جنبشی که عناصر و سویه‌هایی را پدید آورد که تاریخ معاصر جهان را به‌طور گسترده تحت تأثیر قرار داد. مفاهیمی چون هویت‌طلبی، هویت ملی و ملت‌باوری را می‌توان با نگاهی عمیق‌تر برگرفته از همان سرچشمه‌های اسطوره‌ای و حافظه جمعی و در نهایت مفهوم «مام وطن» دانست. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از اسناد کتابخانه‌ای می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که بازنمایی مفهوم «مام وطن» در فیلم‌های «آینه» و «باشو، غریبه‌ای کوچک» چه اشتراکاتی دارد و این مفهوم چگونه در آن‌ها نمود یافته‌است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این دو اثر در عناصری همچون تأکید بر گذشته تاریخی و هویت ملی، محوریت‌بخشی به شخصیت مادر، نمادپردازی، حضور غایب پدر، توجه به عاطفه کودک، القای مفهوم سلامت بازیافته و استفاده از تکنیک‌های مشابه فیلم‌برداری، هم‌سویی معناداری دارند. هدف اصلی از نگارش این پژوهش بررسی مفهوم مام وطن و اشتراکات آن در این دو فیلم است. نتیجه آن‌که، اگرچه در نگاه نخست سینمای تارکوفسکی و بیضایی شباهت‌های اندکی با یکدیگر دارد، اما در این دو فیلم هر دو فیلم‌ساز، تحت‌تأثیر سویه‌های جنبش رمانتیسم و نیز ریشه‌های فرهنگی و شرایط سیاسی خود، در بازنمایی مفاهیمی چون وطن، مادر، هویت‌طلبی و گذشته تاریخی به یکدیگر نزدیک می‌شوند.</div> <div style="text-align:justify"> "Motherland" can be considered as a fundamental model in the existence of a society, whose descent goes back to the collective memory. Along with attention to ideas such as attention to collective memory, historical past and nostalgia for lack of the lost past, which led to the emergence of the "romanticism movement" in the west at the end of the 18th century, which created elements and strains that shaped the contemporary history of the world. These elements strongly affected himself; Elements such as identity seeking, national identity, national belief, and with a more detailed and deeper look, all these concepts can be seen as emanating from a kind of human view of mythology and collective memory and the concept of "motherland". From this point of view, this research, with a descriptive-analytical approach and using library documents, has tried to answer the question of what the concept of motherland has in common in the movies “The Mirror” and “Bashu the Little Stranger” and how does it appear? And in answering this question, we are faced with common aspects such as emphasizing the historical past, national identity, focusing on the mother's personality, symbolism, the presence of the absent father, the importance of the child's emotions, receiving the improved concept, similar filming techniques. As such, the purpose of writing this article is to examine the concept of motherland and its similarities in these two films. As a result, although it seems that Tarkovsky's cinema and Bayzai are not similar in general, in these two films, both filmmakers are influenced by the romanticism movement, as well as their cultural roots and political conditions in representing concepts such as homeland, mother, identity and historical past which are coming together. </div> مام وطن, ملیت, آینه, باشو غریبه ای کوچک, تارکوفسکی, بیضایی Motherland, Nationality, The Mirror, Bashu the Little Stranger, Tarkovsky, Beyzai 17 33 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3048-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehrnoush Rezaei مهرنوش رضائی mehrnoush23333@gmail.com 100319475328460011631 100319475328460011631 No M.A. in Research in Art, Faculty of Research Excellence in Art and Entrepreneurship, Art University of Isfahan. کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشکده پژوهش‌های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان. Majid Fadaei مجید فدائی fadaei51@gmail.com 100319475328460011632 100319475328460011632 Yes Associate Professor, Faculty of Visual Arts, Art University of Isfahan, Iran. دانشیار، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان.