Motaleat-e Tatbiqi-e Honar

fa مطالعه تطبیقی عناصر بصری سه نگاره از کتب جامع التواریخ و مجمع التواریخ با موضوع جنگ احد A Comparative Study of the Visual Elements of Three Images from the Books Jame al-Tawarikh and Majma al-Tawarikh with the Subject of the Battle of Uhud هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research <div style="text-align:justify">تصویرسازی و نقاشی تاریخی در نسخه‌های اسلامی- ایرانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با شکل‌گیری حکومت ایلخانی، تصویرسازان تحت تأثیر هنر چین و مغول، در پیوند با ادبیات، به روایت و بازنمایی داستان‌های تاریخی پرداختند. از جمله آثار شاخص این دوره می‌توان به جامع‌التواریخ و پس از آن، به تقلید از آن، مجمع‌التواریخ اشاره کرد که در جلد دوم این کتاب‌ها شرح زندگی پیامبر اسلام(ص) روایت شده‌است. مقاله حاضر با رویکردی تطبیقی و با تکیه‌بر اسناد کتابخانه‌ای و تصاویر گردآوری‌شده، به مطالعه، توصیف و تحلیل عناصر بصری سه نگاره منتخب می‌پردازد. پرسش‌های اصلی پژوهش عبارت‌اند از: 1- چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی در عناصر بصری نگاره‌ها وجود دارد و این اشتراکات و تمایزات چگونه شکل گرفته‌اند؟ 2- نگارگران و نویسندگان تا چه اندازه به روایت تاریخی واقعه اُحد پای‌بند مانده‌اند و این پای‌بندی در آثار آنان چه جلوه‌هایی یافته‌است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نگارگران در بازنمایی واقعه اُحد از عناصر بصری مشترکی همچون رنگ، فرم و نشانه‌هایی دال‌بر شخصیت‌های اصلی داستان بهره برده‌اند. همچنین آنان با استناد به منابع معتبر دینی و التزام به اصول مذهبی، بر باورهای اعتقادی خود تأکید داشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که در روایت کلی واقعه تحریفی مشاهده نمی‌شود. در تمامی نگاره‌ها نیز برتری قدرت مسلمانان به تصویر کشیده شده‌ است. این آثار از نظر ساختار بصری و شیوه روایت، اشتراکات قابل توجهی دارند؛ هرچند در بیان جزئیات تفاوت‌هایی دیده می‌شود که بازتاب خلاقیت و سبک فردی هر نگارگر است و بر غنای بصری آثار افزوده ‌است.</div> <div style="text-align:justify">Historical illustration and painting in Islamic-Iranian version is of special importance. With the formation of the Ilkhanate government, artists influenced by Chinese and Mongol art have started telling historical stories along with literature. Among the valuable books in this period, we can refer to Jame al-Tawarikh and later its imitation to Majma-Al-Tawarikh, which in the second volume of these books, describe the life of Prophet Mohammad (PBUH). In this research, which has investigated the "visual elements of three images from the books of Jame al-Tawarikh and Majma al-Tawarikh with the subject of the Battle of Uhud" in a comparative way, we come across three questions: 1- Are there commonalities and differences between the visual elements of the images? 2- Have the painters and writers adhered to the original story of the Battle of Uhud? And 3- To what extent have painters and writers been influenced by the environment and religion? This research was conducted in a comparative and targeted manner based on library documents and images from the internet and existing books, and the results show that in describing the event of the Battle of Ehud, painters used common elements of color and form and elements that represent characters. Also, in accordance with credible religious sources and adherence to their religious beliefs and principles, they accentuate their religious ideas. There was no distortion of the story. The painters have shown the superiority of Muslims in all the pictures, and the pictures have a similar visual structure in terms of imagery and narration, although we can see some differences in detail.</div> جنگ احد, جامع التواریخ, مجمع التواریخ, عناصر بصری, نگارگری ایرانی–اسلامی Battle of Uhud, Jame al-Tawarikh, Majma-Al-Tawarikh, Visual elements, Iranian-Islamic painting 93 114 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3045-1&slc_lang=fa&sid=1 zahra khodadad زهرا خداداد zahrakhodadad40@yahoo.com 100319475328460011648 100319475328460011648 No PhD student of Comparative and Analytical History of Islamic Art, Central Tehran Azad University. دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی. Pejman Dadkhah پژمان دادخواه p.dadkhah@eqbal.ac.ir 100319475328460011649 100319475328460011649 Yes Assistant Professor of Iqbal Lahori Institute of Higher Education, Mashhad, Iran. استادیار، مؤسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد. Mohammed reza Sharifzadeh محمد رضا شریف‌زاده Moh.sharifzade@iauctb.ac.ir 100319475328460011650 100319475328460011650 No Professor, Art Research Department, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran. استاد، گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.