fa مقایسه رابطه متن و تصویر در کتاب‌های داستانی-‌ تصویریِ برگزیده ایرانی و اروپایی – آمریکاییِ معاصر برپایه نظریه ماریا نیکولایوا و کارول‌ اسکات هنرهای کاربردی Applied Arts پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;">کتاب‌های داستانی- تصویری، شکل ویژه‌ای از هنر هستند که از پیوند متن و تصویر هستی یافته‌اند. رابطه متن و تصویر در این ‌گونه ادبی ناهم‌سان و گوناگون است و تأثیر ناهم‌سانی بر مخاطب می‌گذارد؛ اما پژوهش‌های اندکی در این زمینه انجام گرفته است. این پژوهش، برآن است تا انواع رابطه‌ها را باتوجه‌به عناصر داستانی، در کتاب‌های داستانی- تصویریِ برگزیده ایرانی و اروپایی- آمریکایی معاصر، واکاوی و مقایسه کند. نگارندگان، در بررسی این نمونه‌ها، به واژه، جمله، پاراگراف، تک‌گستره، دوگستره، متن، تصویر، جلد و کل داستان توجه دارند. پژوهش پیشِ‌رو، برپایه نظریه ماریا نیکولایوا و کارول اسکات بنا شده اما راه خود را برای گشایش افقی تازه‌تر، بازگذاشته است. از‌این‌رو، درکنار رویکرد توصیفی- تفسیری، به رویکرد تفسیری- تجریدی نیز نزدیک شده و در بررسی آثار، هر دو راه تحلیل محتوای کیفی یعنی قیاسی و استقرایی را به‌روش تعریفی میرینگ (2000)، پیموده است. درپی چنین خوانشی، مبانی نظری مقوله‌های یادشده را پرداخته‌تر کرده و برای نخستین‌بار به چند یافته مهم و اثرگذار در سازوکارهای کتاب‌های داستانی- تصویری دست یافته که برخی از روش‌هایِ فراتنیدگیِ متن و تصویر را در این گونه ادبی، به جامعه ادبیات کودک یادآوری می‌کنند.&nbsp;این پژوهش نشان ‌داد، داستان‌های ایرانی و اروپایی- آمریکایی معاصر، ازنظر رابطه متن و تصویر، تفاوت‌های چشمگیری دارند؛ رابطه متن و تصویر در داستان‌های اروپایی- آمریکایی معاصر، با ساختاری هنرمندانه و سنجیده، پویا و نیرومندتر است. درمقابل در داستان‌های ایرانی، با رابطه متن و تصویرِ نه‌چندان ماهرانه و روایت‌ساز، آسیب‌هایی وجود دارد که به‌نظر می‌رسد بیشتر برایندِ جدااندیشی نویسنده و تصویرگر باشد. همچنین در میان این آثار، هم‌سانی‌هایی ازجمله استقلال زبانیِ متن و تصویر یافت شد که شاید بتوان آن را بیانگر ویژگی‌های کلی و بنیادین رابطه متن و تصویر در کتاب‌های داستانی- تصویری دانست.</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12px;">Illustrated-fiction books are special forms of art that are the combination of text and picture. The relationship between text and picture in this genre is diverse and variegated, and has different effects on the audience; however, little research has been done about it. The goal of this research is to compare text/picture relationship in the selected Iranian and contemporary American-European illustrated-fiction books with respect to the elements of story. The unit of analysis is word, sentence, paragraph, single spread, double spread, context, picture and the whole story. This research is based on Maria Nikolajeva and Carole Scott&rsquo;s view. Yet, it is not merely limited to their theory. Therefore, besides descriptive-interpretive approach, it has also applied the interpretive-abstract approach. The investigation of the works is done via Mayring&rsquo;s (2000) deductive and inductive content analysis. As the consequence of such a reading, the theoretical framework of the mentioned categories is elaborated more. For the first time, some significant and effective findings are obtained with regard to illustrated-fiction books which remind the society of children&nbsp;literature some of the ways through which text and picture are interwoven in this type of literature as a specific form of art.<br> Regarding the interaction of text/picture, this research demonstrates that Iranian and contemporary American-European stories have significant differences. In the contemporary American-European stories, the interaction between text and picture is more artistic, meticulous, dynamic and full-fledge. Contrary to contemporary American-European stories, this interaction in Iranian works seems less subtle and narrative, and there are deficiencies which seem to be the result of separation of writer and illustrator. Among these works, there are similarities such as linguistic independence of text and picture that perhaps reflects the general and fundamental aspects of relationship between text and picture in the illustrated-fiction books.</span></span></div> رابطه متن و تصویر, کتاب‌های داستانی- تصویری, ایرانی و اروپایی- آمریکایی معاصر, ماریا نیکولایوا و کارول اسکات. text/picture relationship, illustrated-fiction books, Iranian and contemporary American-European, Maria Nikolajeva and Carole Scott 47 62 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-5&slc_lang=fa&sid=1 سعید حسام‌پور 10031947532846009538 10031947532846009538 No Associate Professor, University of Shiraz, Iran. دانشیار، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیراز. ملیحه مصلح malihemosle@yahoo.com 10031947532846009539 10031947532846009539 Yes PhD Candidate, University of Shiraz, Iran. دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیراز.