fa پیکره‌بندی و موضوع در نگاره‌های ایرانی (بررسی نسخه‌نگاره‌های شاهنامه تهماسبی) هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research <p>شاهنامه تهماسبی یکی از غنی‌ترین مجموعه‌های نقاشی ایرانی است که منبع ارزشمندی از تصاویر را پیش روی پژوهشگران قرار داده است؛ همکاری جمعی از بزرگ‌ترین هنرمندان نگارگری در تهیه‌ این نسخه، نشان‌دهنده اهمیت این اثر است. مقاله‌ حاضر، درپی ایجاد شالوده‌ای بصری مبتنی‌بر وجود ارتباط میان موضوع و ترکیب‌بندی در نگاره‌های این نسخه است و با بررسی تصاویر درپی‌یافتن پاسخ این پرسش است که درصورت وجود ارتباط میان موضوع و پیکره‌بندی نگاره‌ها، مضمون و پیکره‌بندی تصاویر چگونه در کل اثر بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند و چگونه می‌توان به الگوی معینی که بیانگر ارتباط میان دو عامل موضوع و ترکیب‌بندی باشد، دست یافت. روش تحقیق به‌‌کارگرفته ‌شده، توصیفی- تطبیقی- تحلیلی است، بررسی‌ها به‌صورت سیستماتیک با تمرکز بر ساختار، به کمک دو روش عمومی گشتالت و تطبیقی انجام شده اند و گردآوری اطلاعات هم با روش کتابخانه‌ای- میدانی. ابتدا موضوع تمامی نگاره‌ها استخراج و سپس ساختار همه‌ تصاویر نسخه برای دستیابی به ترکیب&lrm;بندی کلی واکاوی شده است. درنهایت، مجموعه‌ای از الگوهای اولیه به‌دست ‌آمد که با استفاده از تئوری گشتالت و بررسی‌های تطبیقی میان داده‌ها، به شکل‌گیری یک ساختار مشخص و با قاعده انجامید.</p> <p>&nbsp;جستجوهای بصری تصاویر نسخه، بیانگر ارتباطی مؤثر میان ترکیب‌بندی تصاویر و موضوع است به‌گونه‌ای که موضوعات خاص به یک یا چند ترکیب‌بندی مشخص، مربوط‌ اند. همچنین، به‌نظر می‌رسد که الگوهای بصری آشکار شده، قالب‌های ازپیش معینی برای پیکره‌بندی تصاویر ازسوی هنرمند بوده‌ است؛ به‌عبارت دیگر، هنرمند قواعد و اصول مشخصی را برای تصویرگری نسخه رعایت می‌کرده که این امر دلالت بر انسجام در عوامل کارگاهی دارد.</p> <p style="text-align: justify;">Shah Tahmasb<span dir="RTL">&rsquo;</span>s Shahnama, one of the richest collections of Persian painting, has been a valuable source of images for researchers. Cooperation of the famous Persian artists participating in the preparation of this manuscript has demonstrated the importance of this piece of art. The purpose of this article is to find a visual based on the connection between the subject and the composition concerning paintings in this manuscript. In this study, there are two important questions<span dir="RTL">; </span>how is the configuration influenced by the subject in each miniature and has there been a specific pattern for designers to follow in order to start painting for each topic<span dir="RTL">? </span>An analytical - comparative method of research along with fieldwork- library data collection has been chosen. In this study, first, all images have been categorized based on their topics and then structure analysis of all images has been done to achieve the main composition for each miniature. In the next stage<span dir="RTL">, </span>a set of basic patterns is achieved using Gestalt theory and the comparative data leads to the formation of a specific structure<span dir="RTL">.</span></p> موضوع, پیکره​بندی, ساختار, شاهنامه تهماسبی Theme, Configuration, Structure, Shah Tahmaspi Shahnama, Safavid Minature 1 16 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-250-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Afhami رضا افهمی reza.afhami@gmail.com 10031947532846002571 10031947532846002571 Yes Tarbiat Modares univercity دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران Seyedehbentolhoda Ahmadian سیده بنت الهدا احمدیان hoda.ahmadian@gmail.com 10031947532846002572 10031947532846002572 No Tarbiat Modares univercity پژوهش هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران