fa بررسی و مقایسه ویژگی‌های بصری نقش‌برجسته‌های صخره‌ای آنوبانینی و بیستون سایر Other پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span dir="RTL">در میان آثار به</span>‌<span dir="RTL">جا مانده از هنر ایران باستان، نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته&rlm;های صخره&rlm;ای، دارای اهمیت و جایگاه مخصوصی هستند. نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته آنوبانینی به</span>‌<span dir="RTL">عنوان قدیمی&rlm;ترین و نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته بیستون به</span>‌<span dir="RTL">عنوان یکی از مهم</span>‌<span dir="RTL">ترین نمونه&rlm;‌های این آثار، علاوه&rlm; بر داشتن موضوعی مشابه، دارای تشابهات بصری و نمادینِ دیگری هستند که موجب شده تا بسیاری از پژوهشگران، نقش‌&rlm;برجسته بیستون را تقلیدی از نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته آنوبانینی بدانند. علی</span>‌<span dir="RTL">رغم اهمیت و شباهت این آثار با یکدیگر، تا پیش از این، مطالعه تطبیقیِ دقیق و ویژه&rlm;ای در زمینه ویژگی</span>‌<span dir="RTL">های بصری این نقوش صورت نگرفته است. پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی تطبیقی و با بهره&rlm;‌گیری از منابع کتابخانه‌&rlm;ای، در صدد پاسخ به این سؤال</span> <span dir="RTL">بوده است که مهم</span>‌<span dir="RTL">ترین شباهت و تفاوتِ بصری نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته‌&rlm;های آنوبانینی و بیستون کدام بوده و نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته بیستون تا چه میزان از نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته آنوبانینی تأثیر پذیرفته است؟ در این پژوهش، به بررسی و تحلیلِ ویژگی</span>‌<span dir="RTL">های بصری- هنری و پیشینه تصاویر و نمادهای به</span>‌<span dir="RTL">کار رفته در این نقوش و مقایسه شباهت</span>‌<span dir="RTL">ها و تفاوت</span>‌<span dir="RTL">های میان آنها در جهت روشن شدن هر چه بیشتر ارتباط میان این دو اثر پرداخته شده است. ویژگی</span>‌<span dir="RTL">های بصری و نمادین یادمان آنوبانینی، برگرفته از هنر بین‌&rlm;النهرین قدیم (به</span>‌<span dir="RTL">ویژه هنر اکدی) بوده</span> <span dir="RTL">که در طرحی جدید</span> <span dir="RTL">کنار</span>‌<span dir="RTL"> هم قرار گرفته‌&rlm;اند. ویژگی</span>‌<span dir="RTL">های بصری و نمادین یادمان بیستون نیز متأثر از هنر اقوام پیشین (به</span>‌<span dir="RTL">ویژه هنر آشوری) بوده که در قالب هنر هخامنشی ارائه شده‌&rlm;اند. نتایج به</span>‌<span dir="RTL">دست آمده، نشانگر آن هستند که نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته بیستون، تقلیدی صرف از نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته آنوبانینی نیست، بلکه بازنماییِ به</span>‌‌<span dir="RTL">روز</span>‌<span dir="RTL">شده و تغییریافته</span>‌<span dir="RTL">ای بوده که در راستای هنر هخامنشی</span> <span dir="RTL">انجام گرفته است. مهم</span>‌<span dir="RTL">ترین شباهت</span> <span dir="RTL">این آثار، در طرح کلی آنها (داستانِ روایت</span>‌<span dir="RTL">شده) و مهم</span>‌<span dir="RTL">ترین تفاوت، در روح بصریِ حاکم بر نقش</span>‌<span dir="RTL">برجسته بیستون بوده که منجر به عدم تحقیر دشمنان و اعمال خشونت بر آنها شده </span>‌<span dir="RTL">است.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Among the memorials of ancient Iranian art, rock reliefs are of particular importance. Anubanini relief as the oldest and Bistoon relief as one of the most important example of these works, besides having a similar subject, have other symbolic and visual similarities that has led many scholars to regard Bistoon relief as an imitation of Anubanini relief. Despite the importance and similarities of these memorials<span dir="RTL">, </span>until now, no specific comparative study has been performed in the field of visual characteristics of them<span dir="RTL">. </span>The present study, in a descriptive-analytical-comparative method and using library resources, has sought to answer the questions: What is the most important similarity and visual difference between Bistoon and Anubanini reliefs? And to what extent has Bistoon relief influenced by Anubanini relief<span dir="RTL">? </span>In this research, the visual-artistic features and background of the images and symbols used in these motifs have been studied and analysed. The similarities and differences between them have been compared in order to clarify the relationship between these two memorials as much as possible. The visual and symbolic features of the Anubanini memorial are taken from the art of ancient Mesopotamia (especially Akkadian art) which are placed side by side in a new design<span dir="RTL">. </span>The visual and symbolic features of the Bistoon memorial are also influenced by the art of previous nations (especially Assyrian art) which have been presented in the form of Achaemenid art<span dir="RTL">. </span>The results show that Bistoon relief is not a mere imitation of Anubanini relief, Rather, it is an updated and modified representation that has done in the line of Achaemenid art<span dir="RTL">. </span>The most important similarity of these works is in their scheme (narrated story) and the most important difference in the prevailing visual spirit is in the Bistoon relief plan, which has led to not humiliating the enemies and using violence against them<span dir="RTL">.</span></div> نقوش‌برجسته صخره‌ای, نقش‌برجستۀ آنوبانینی, نقش‌برجستۀ بیستون, هنر هخامنشی Rock Reliefs, Anubanini Relief, Bistoon Relief, Achaemenid Art 69 85 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2165-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Ghaempanah هادی قائم‌پناه hadiighaem360@gmail.com 10031947532846007943 10031947532846007943 No M.A. student of Art Research, Payam Noor University of Tehran, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه پیام نور، تهران. Mahtab mobini مهتاب مبینی dr.m.mobini@gmail.com 10031947532846007944 10031947532846007944 Yes Assistant Professor, Art Department, Payam Noor University of Tehran, Iran. استادیار، گروه هنر، دانشگاه پیام نور، تهران.