fa مطالعه نقوش نشان مربع ماندارین در پوشاک ایلخانی و تیموری و تطبیق آنها با البسه یوان و مینگ چین هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="color:black;">با تصرف چین و ایران توسط مغول</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها، تأثیر سبک</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها و شیوه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های چینی در تمامی هنرهای تجسمی از جمله نقوش پارچه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها ظهور کرد. این نقوش بر روی لباس صاحبان قدرت نیز به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">کار گرفته شده که در ادوار مختلف اهمیت خاصی داشته و نشان سلطنتی به شمار می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">رفتند. مربع ماندارین، یکی از نشان</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های سلطنتی است. این نشان</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;"> سلطنتی چینی، در پوشاک دربار دوره ایلخانان و تیموریان نیز مورد استفاده قرار گرفت. اما این نشان</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;"> با اصل و منشأ آن از نظر عناصر تصویری، اندک تفاوت</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">هایی داشت. مقاله حاضر، این نشان را از نظر بصری، نمادین و مفهومی مورد بررسی قرار</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;"> می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">دهد تا مشخص شود نحوه تأثیرپذیری نقوش به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">کاررفته روی مربع ماندارین دربار ایران از چین چگونه بوده است؟ و استفاده از این نقوش، در دربار دوره ایلخانی و تیموری، از طبقه و رده خاص حکایت دارند؟ این تحقیق، به روش توصیفی، تطبیقی و تحلیلی بوده و هدف آن، مطالعه تحول نشانه سلطنتی مربع ماندارین از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر است و می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">توان دید که این نشانه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها در فرهنگ ایرانی تغییر کردند. اطلاعات و نمونه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های مطالعاتی این پژوهش، به شیوه کتابخانه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ای و اینترنتی گردآوری شده</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">اند. به نظر می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">رسد این نشان سلطنتی، منبع الهام هنرمندان ایرانی قرار گرفته که از نظر عناصر تصویری و کارکرد با هم تفاوت دارند. در چین (سلسله</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های یوآن و مینگ)، رنگ و طرح روی لباس اهمیت ویژه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ای </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">داشت؛ به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">طوری </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">که نقوش به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">کاررفته روی مربع ماندارین در چین، نقش حیوانات، نقش</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">مایه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های نمادین و عناصر طبیعی بوده که دارای خصوصیت سمبلیک و گویای رده طبقاتی و موقعیت فرد در دربار بودند، در حالی</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;"> که در دربار ایران در دوران ایلخانان و تیموریان، رنگ و طرح لباس</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها نشان از رده افراد نبود. نقوش به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">کاررفته روی مربع پیش</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">سینه لباس آنان، اغلب نقش حیوانات و گاهی نیز نقش گیاهان بودند که پس</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">زمینه آن با نقوش گیاهی تزئین می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شد. به تبعیت از چین، طرح</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">هایی با شیوه طبیعت</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">گرایی چینی مورد استفاده قرار گرفتند و نقش حیوانات به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">صورت جفت مقابل هم یا به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">صورت تک، دوخته</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">دوزی می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شد.</span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;">With the conquest of China and Iran by the Mongols, the influence of Chinese styles and methods appeared in all the visual arts, including the patterns of fabrics. These designs were also used on the clothes of those in power, which was of special importance in different periods and was considered a royal emblem. Mandarin square is one of the royal symbols. This Chinese royal emblem was also used in the clothing of the Ilkhanid and Timurid court. But this sign was slightly different from its origin in terms of visual elements. The present article examines this sign visually, symbolically and conceptually to determine how the designs used on the mandarin square of the Iranian court from China were affected. And the use of these motifs in the court of the patriarchal and Timurid period, indicate a specific class and rank? This research is a descriptive, comparative and analytical method with the aim of studying the evolution of the Mandarin square royal symbol from one culture to another and it can be seen that these symbols changed in Iranian culture. Information and study samples of this research have been collected through library and internet methods. This royal emblem seems to be the source of inspiration for Iranian artists who differ in terms of visual elements and function<span dir="RTL">. </span>In China (Yuan and Ming dynasties), color and pattern on clothing were of particular importance; in such a way that the motifs used on the Mandarin square in China were animal motifs, symbolic motifs, and natural elements that had the symbolic character of a class and individual position in the court, while in the court of Iran during the Ilkhanid and Timurid eras, the color and design of clothes did not indicate the category of individuals. The motifs used on the square in the background of their clothes were often the motifs of animals and sometimes the motifs of plants<span dir="RTL">, </span>the background of which was decorated with floral motifs. Following China, designs were used in the style of Chinese naturalism<span dir="RTL">, </span>and the animals were embroidered in pairs or in a single stitch<span dir="RTL">.</span></span></p> لباس سلطنتی, تزیینات پوشاک, نقوش مربع ماندارین, یوآن و مینگ, ایلخانان و تیموریان Royal garments, garments ornaments, mandarin squares motifs, Yuan and Ming, Ilkhanid and Timurid 87 107 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2188-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi MohammadZadeh مهدی محمدزاده m.mohammadzadeh@tabriziau.ac.ir 10031947532846007945 10031947532846007945 Yes Professor, Faculty of Visual Art, Tabriz Islamic Art University. استاد، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. Parvin Babaei پروین بابایی P.babaei@tabriziau.ac.ir 10031947532846007946 10031947532846007946 No PhD student of Islamic Art, Faculty of Visual Art, Tabriz Islamic Art University. دانشجوی دکتری هنر اسلامی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. Somayeh Zadamiri سمیه زادامیری S.zadamiri@tabriziau.ac.ir 10031947532846007947 10031947532846007947 No M.A Holder in Islamic Art Major, Faculty of Visual Art, Tabriz Islamic Art University. کارشناسی ارشد رشته هنر اسلامی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز.