Motaleat-e Tatbiqi-e Honar

fa قیاس تزئینات گره‌چینی در ساختار بصری پنجره‌های بازشو دو روستای تاریخی ماسوله و ابیانه Comparison of Gereh-chini Decorations in Visual Structure of theOpening Windows of the two Historical Villages of Masouleh and Abyaneh معماری و .... Architecture and ... پژوهشي Research <div style="text-align:justify">از دیرباز تا کنون روستاهای تاریخی ماسوله و ابیانه با وجود تفاوت‌های اقلیمی، جغرافیایی و قدمتی، دارای شباهت‌های بسیار متعددی در بخش‌های تزئیناتی و معماری بوده‌اند که وجود چنین اشتراکاتی همواره مورد توجه بسیاری از پژوهشگران بوده است. با توجه به آنکه کاربرد تزئیناتی همچون گره‌چینی‌ها در دوران معاصر رو به فراموشی است و همچنین تا کنون تحقیق جامعی در ساختارهای گره‌چینی دو روستای ماسوله و ابیانه صورت نگرفته، تحقیق حاضر در تلاش است تا بتواند در حفظ و ثبت چنین میراث ارزشمندی گام بردارد. نگارندگان با بهره‌مندی از مطالعات تطبیقی و مقایسه‌ای، پاسخ‌گوی این سؤالات هستند؛ آیا به‌کارگیری تزئینات گره‌چینی در پیدایش فضاهای معماری و سازگاری اقلیمی دو روستا مؤثر بوده‌اند؟ چه تفاوت‌ها و تشابهاتی در ساختار بصری الگوهای گره‌چینی و عملکردی پنجره‌های دو روستا وجود دارند؟ پژوهش، به‌صورت توصیفی- تحلیلی و تطبیقی بوده و از تحقیقات کتابخانه‌ای و میدانی در آن بهره گرفته شده و نیز در تحلیل اقلیمی نمونه‌ها، نرم‌افزار معماری VELUX Daylight Visualizer 3 2019  استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داده که تزئینات گره‌چینی‌ در هر دو روستا، موجب خلق فضاهایی همچون؛ دهلیزهای ورودی طبقه همکف، شناشیل‌ها، پیش‌ورودی‌ها و بازشوی پنجره‌ها به‌صورت پنجره‌های کوچک و بزرگ و نرده‌ها شده‌اند و اینکه در ساخت گره‌چینی‌های روستای تاریخی ابیانه، از مصالح متنوع‌تری چون؛ آجر، خشت و چوب‌های بومی و اصیل‌تری نسبت به روستای تاریخی ماسوله استفاده‌ شده است. همچنین، نتایج تحلیل‌های اقلیمی در محیط نرم‌افزاری، نشان‌دهنده تأثیرات مناسب عملکردی گره‌چینی‌ها در کنترل و ورود نور در فصول زمستان و تابستان در هر دو روستا هستند. نتایج تحلیل‌ها در بخش الگوهای دو روستا نیز بیانگر آن است که 18 ‌الگوی گره‌چینی در روستای ماسوله و 8 ‌الگوی گره‌چینی در روستای ابیانه موجود بوده که از آن بین، 11 ‌درصد از الگوها در دو روستا دارای شباهت‌های ساختاری و اسمی هستند.</div> <div style="text-align:justify">From the past to the present, the historical villages of Masouleh and Abyaneh have had many similarities in the fields of decoration and architecture despite the climatic, geographical and ancient differences, and the existence of such commonalities has always been of interest to many researchers. Considering that the use of decorations such as gereh-chini is being forgotten in contemporary times and also no comprehensive research has been carried out on the gereh-chini structures of Masouleh and Abyaneh villages, the present study is trying to preserve and record such a valuable heritage. The authors use comparative studies to answer the following questions: Have the use of gereh-chini decorations been effective in creating architectural spaces and climatic adaptation of the two villages? What are the differences and similarities in the visual structure of gereh-chini and functional patterns of the windows of the two villages? The research is descriptive-analytical and comparative, and library and field research has been implemented. Also, in the climatic analysis of the samples, VELUX Daylight Visualizer 3 2019 architectural software has been used. The results show that gereh-chini decorations in both villages have created spaces such as ground floor entrance corridors, mashrabiyas, pre-entrances and in the window openings as small and large windows and railings, and in the construction of gereh-chini in the historical village of Abyaneh, more diverse materials such as bricks, clays and more native and original woods have been used compared to the historical village of Masouleh. The results of climate analysis in the software environment also show the appropriate functional effects of gereh-chini in light control and entrance in winter and summer in both villages. The results of the analyzes in the patterns section of the two villages also indicate that there are 18 gereh-chini patterns in Masouleh village and 8 gereh-chini patterns in Abyaneh village, of which 11% of the patterns in the two villages have structural and nominal similarities.</div> بازشو, گره‌چینی, تزئینات, ماسوله, ابیانه Openings, Gereh-Chini, decorations, Masouleh, Abyaneh 31 48 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-454-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Hasanpour Loumer سعید حسن‌پورلمر s.hasanpuor@yahoo.om 10031947532846007939 10031947532846007939 Yes PhD student in Architecture, Faculty of Architecture and Art, Islamic Azad University, Tabriz, Iran. دانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز Siroos Jamali سیروس جمالی siroos.jamali77@gmail.com 10031947532846007940 10031947532846007940 No Assistant Professor, Faculty of Architecture and Art, Islamic Azad University, Tabriz, Iran. استادیار، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز