fa مطالعۀ تطبیقی مضامین پرکاربرد صورتگری در نسخ مصور ایلخانی و تیموری هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;">این پژوهش، به مقایسه مضامین مشترک تصویرشده در نگاره‌های نسخ مصور دوره‌های ایلخانی و تیموری می‌پردازد. بر اساس دسته‌بندی‌ الگ گرابر، مضامین موجود در نقاشی ایرانی، به هفت عنوان تاریخی، مذهبی، حیوانات، حماسی، عشق تغزلی، واقع‌گرایانه و تزئینی تقسیم شده که مضامین تاریخی، مذهبی، حیوانات و حماسی در هر دو دوره مشترکات بیشتری دارند. در این پژوهش، تنها به‌بررسی این چهار مضمون و علل در نظر گرفتن آنها پرداخته می‌شود. هدف از این تحقیق، بررسی اهداف تصویرگری مضامین یکسان در نسخ دوره‌های فوق است. پرسش پژوهشی تحقیق این است که به‌لحاظ مضامین مورد نظر، چه تفاوت&lrm;ها و شباهت‌هایی میان نقاشی&lrm;های موجود در نسخ مصور دو دوره&lrm; وجود دارند؟ این پژوهش، به‌شیوه توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر آن است که صورتگریِ نسخ تاریخی در دوره ایلخانان گسترده‌تر از عهد تیموریان است؛ به‌نظر می‌رسد علت این امر، اعلام تعهد مغولان در قبال میراث ایرانیان است. از نظر مضامین مذهبی در دوره ایلخانی، موضوعات دینی غیر‌اسلامی؛ مانند موضوعات مسیحی و بودایی، در کنار موضوعات اسلامی به‌کار رفته‌اند که مثلاً درباره موضوعاتی مسیحی، حضور مسیحیان در رده‌های بالای حکومتی، دلیل این امر است. در عهد تیموریان، حضور موضوعات غیر‌اسلامی، کم&lrm;رنگ و در عوض، موضوعات اسلامی مخصوصاً شیعی پررنگ شدند. سومین مضمون مشترک و پرکاربرد این دوره‌ها، مضمون حیوانات بوده که ظاهراً در دوره تیموری نسبتاً بیشتر از عهد ایلخانی است؛ سبب این ادعا علاوه بر نسخ مشابهی چون کلیله و دمنه، عجایب&lrm;المخلوقات قزوینی و نسخی با صحنه&lrm;های شکار در دو دوره، نگاره‌های تک‌برگی و نسخ منطق‌الطیر در عهد تیموری هستند. تفاوت این دو دوره در کاربرد مضمون حماسی در نسخ مصور، اغلب به جزئیات برمی&lrm;گردد. هم‌چنین، رونق این مضمون در عهد تیموری با توجه به تعداد بیشتر شاهنامه‌های مصور، بیشتر است. در نهایت، می‌توان چنین نتیجه گرفت که تشابهات میان مضامین مشترک این دوره&lrm;ها بیشتر هستند.</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;">This research compares the common illustrated themes in manuscripts from Ilkhanid and Timurid periods. In general, the themes in Iranian painting are divided into seven categories of history, religion, animals, epic, lyrical love, realism, decoration, in which the themes of history, religion, animals and epic have more commons in both periods. In this research, only these four themes and the reasons to consider them will be surveyed. The purpose of this research is to study the goals of illustrating the same themes in the manuscripts of the mentioned dynasties. The question of this research is: What are the differences and similarities between the images in the illustrated manuscripts of the Ilkhani and Timurid eras? This research is conducted by using descriptive-analytic method. The results of this research indicate that portraiture of historical manuscripts of Ilkhanid era is wider than in Timurid Dynasty due to the declaration of the Mughal commitment to the Iranian heritage. In terms of religious theme in the Ilkhanid period, non-Islamic themes, such as Christian, Buddhist, and Jewish issues, have been used along the Islamic issues, for example, regarding Christian matters, the reason is the presence of Christians in the top government of Ilkhanid. In Timurid era, the presence of non-Islamic issues was paled but Islamic issues, especially the Shi&rsquo;I, was highlighted. The third common theme is animals, which seems to be more visible in Timurid era. The reason of this claim is the similar manuscripts of Kalilah wa-Dimna, Ajaib al-Makhlughat by Qazwini and manuscripts with hunting scenes in two periods, and also some unifoliate pictures and Mantiq al-tayr manuscripts in Timurid era. The difference between the mentioned periods regarding using epic theme in illustrated manuscripts almost refers to details. In addition, the boom of this theme is more in Timurid period concerning the more number of illustrated shahnamas. Finally, it can be concluded that similarities between common themes in these eras are more than their differences.</span></div> نقاشی ایلخانی و تیموری, مضامین تاریخی, مضامین مذهبی, مضامین حیوانی, مضامین حماسی Ilkhanid and Timurid painting, Historical themes, Religious themes, Animal themes, Epic themes 105 121 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1875-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Keshavari الهام کشاوری mmojz350@yahoo.com 10031947532846005555 10031947532846005555 No M.A student, Department of Art, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران Taher Rezazadeh طاهر رضازاده tahirrizazadeh@gmail.com 10031947532846005556 10031947532846005556 Yes Assistant Professor, Department of Art, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. استادیار، گروه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران