fa مقایسه تطبیقی نقش‌برجسته​‌های ساسانی و قاجار هنرهای تجسمی Visual Arts پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;"><span style="font-family: tahoma;"><span dir="RTL">نقش‌برجسته‌های ساسانی که بر سینه کوه‌ها اجرا شده‌اند، بخش مهمی از میراث هنری این دوره باستانی را تشکیل می‌دهند اما با ظهور اسلام و ورود آن به ایران، هنر نقش‌برجسته‌سازی از میان رفت تا آن‌که بار دیگر سلسله قاجاریه (به‌خصوص فتحعلی‌شاه) پس از 1200 سال این هنر را احیا کردند؛ در نتیجه نقش‌برجسته‌هایی نیز از دوره قاجار به‌یادگار مانده است که شباهت‌های معنی‌داری با آثار ساسانی دارد. هدف این پژوهش علاوه بر معرفی دقیق مختصات نقش‌برجسته‌ها، مقایسه‌ای تطبیقی است میان نقش‌برجسته‌های دو دوره تاریخی، تا همسانی‌ها و تفاوت‌های آنها آشکار گردد. این مقاله به‌دنبال یافتن پاسخ به این پرسش است که آیا قاجاریه نقش‌برجسته‌های خود را متأثر از ساسانیان خلق کرده و از ایشان الگو‌برداری کرده‌اند؟ هم‌چنین این الگوبرداری احتمالی آیا فقط در قالب آثار بوده یا در محتوا نیز تحت‌تأثیر ساسانیان هستند؟ پژوهش به‌روش تطبیقی</span><span dir="RTL">_</span><span dir="RTL">توصیفی انجام گرفته و اطلاعات ارائه‌شده در آن، ترکیبی از تحقیقات کتابخانه‌ای و میدانی است. یافته‌ها نشان می‌دهند که قاجاریه از هنر ساسانی تأثیری همه‌جانبه گرفته و با ایشان اهداف مشترکی داشته‌اند که از جمله؛ تبلیغات جهت تثبیت قدرت مرکزی و ایجاد نوعی هم‌گرایی ملی پیرامون شخصیت شاه بوده است. اما هدف واحد در زمان‌های مختلف الزاماً نتایج یکسانی به‌بار نمی‌آورد؛ از همین رو علی‌رغم شباهت‌های بسیار میانِ نقش‌برجسته‌های ساسانی و قاجاری، تفاوت‌های قابل‌ملاحظه‌ای نیز به‌چشم می‌خورد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;">Sassanid stone reliefs that were carved on the mountains are the main part of the artistic heritage of this ancient era, but the art of stone reliefs have worn by the rise of Islam and its spread through the country, then Qajar dynasty, especially Fath Ali Shah, has revived this art after 1200 years. There are some stone reliefs remained from Qajar era, that have significant similarities with Sassanian artworks. &nbsp;The purpose of this study is to compare the stone reliefs of the two historical eras to determine their similarities and differences, and also to introduce the characteristics of the stone reliefs accurately. This study seeks to answer this question that; Does Qajar dynasty create their own stone reliefs affected by the Sassanids? This study uses the descriptive-comparative method, and the presented information is the combination of library and field research. The results show that Qajar dynasty has been affected by the Sassanian art, they have had common purposes such as; propaganda to stabilize the central power and create a kind of national convergence about the character of the king. But the single purpose does not necessarily lead to the same results; therefore, despite many similarities between the stone reliefs of Sassanid and Qajar eras, the significant differences are also visible.</span></div> نقش‌برجسته‌سازی, قاجاریه, ساسانی, فتحعلی‌شاه. Stone relief, Sassanids, Qajar, Fath-Ali Shah. 71 83 http://mth.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1047-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali asghar Mirzaeimehr علی​ اصغر میرزایی​ مهر mirzaeimehr@usc.ac.ir 10031947532846008142 10031947532846008142 Yes Faculty member, Art and Architecture Faculty, University of Science & Culture, Tehran, Iran. عضو هیأت علمی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران.