دوره 8، شماره 15 - ( 6-1397 )                   دوره 8 شماره 15 صفحات 12-1 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان.
2- دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان. ، hsadeghian20@gmail.com
3- کارشناسی ارشد هنر اسلامی، دانشگاه هنر اصفهان.
چکیده:   (7213 مشاهده)
خط نستعلیق نشانه‌ای بارز از طبع و سلیقه زیبایی‌شناختی ایرانیان و بی‌شک زیباترین و ظریف‌ترین خط در میان خطوط اسلامی است، تا جایی که آن را «عروس خطوط اسلامی» نامیده‌اند. در نگارش خط نستعلیق، برای تقویت بیان و ایجاد حس زیبایی و آرامش در بیننده، به نحوه چیدمان کلمات توجه می‌شود. در این راستا تعادل، یکی از ارکان گرافیک خط در نستعلیق است. این کیفیت بصری در خط نستعلیق اهمیت زیادی دارد. چنانکه وجود تعادل و یا عدم وجود آن در یک اثر، بر ارائه نهایی آن بسیار تأثیرگذار است.
در این مقاله، تعادل از جنبه‌های مختلف در آثار دو خوشنویس مشهور شیوه صفوی (میرعماد) و معاصر (امیرخانی) در شکل ظاهری حروف، چینش کلمات و ترکیب آنها در قالب‌های مختلف خوشنویسی بررسی شده است. این کیفیت بصری در بین دو دوره، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مشاهده آثار موجود تطبیق و تحلیل شده است. پرسش‌هایی نظیر چگونگی ایجاد تعادل در خط نستعلیق، انواع تعادل در این خط‌ و به‌کارگیری این کیفیت در دو شیوه صفوی و معاصر مورد تأمل و تدقیق قرار گرفته است.
نتایج بررسی‌ها حاکی از آن است که تعادل، علاوه بر زیبایی و استحکام در ترکیب‌بندی بصری، از دو جنبه در خط نستعلیق قابل‌بررسی است: ۱) بر اساس معیار سنجش خط عمود بر پایه خط افقی ۲) بر مبنای تبادل انرژی‌های حروف و کلمات از جنس دورانی، عمودی، افقی، مایل و متمرکز. همچنین به‌طورکلی تعادل در آثار خوشنویسی میرعماد نسبت به آثار امیرخانی از اهمیت بیشتری برخوردار بوده، میرعماد بر وجود آن در هر ترکیب، تأکید بیشتری ورزیده است.
متن کامل [PDF 2239 kb]   (3407 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: هنرهای تجسمی

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.