1- دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران، تهران. ، mrzi.slmi@gmail.com
2- استادیار، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران. تهران.
3- دانشیار، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران، تهران.
چکیده: (29 مشاهده)
مسألۀ اصلی پژوهش حاضر، مطالعه و تحلیل گفتمان دو مجلۀ «بیداری ما» و «عالم زنان» در ارتباط با مد زنان در دهۀ ۱۳۲۰ و نقش ایدئولوژیها در آن است. اهمیت این تحقیق از آن جهت است که مد زنان در این دوره نهتنها پدیدهای زیباییشناسانه، بلکه ابزاری برای شکلدهی به هویت، نقش اجتماعی و سوژۀ زنانه در مناسبات قدرت و فرهنگ محسوب میشد و هنوز بررسی تطبیقی گفتمانی آن در منابع علمی محدود است. هدف اصلی، تحلیل و تطبیق شیوههای بازنمایی مد در دو مجله، فهم تفاوت و شباهتهای گفتمانی و نهادی آنها و یافتن دیدگاههاییست که خارج از کلیشۀ «تقلید صرف از غرب» به شیوههای برخورد زنان با مد شکل دادهاند. در این پژوهش، به این پرسش اصلی پاسخ داده شده که هرکدام از مجلات «بیداری ما» و «عالم زنان» چگونه استانداردهای گفتمانی خود نسبت به مد زنان را ترویج میکردند؟ روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان نوع دوم (نهادی) ژیلیان رز (۲۰۱۶) و با استفاده از مفاهیم آپاراتوس و تکنولوژی نهادی فوکو است. دادههای پژوهش شامل شمارههای موجود دو مجله در دورۀ مورد بررسی میباشد و تحلیل با تمرکز بر متن و تصویر انجام شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که مجلۀ «بیداری ما» با گفتمان سوسیالیستی-برابریخواهانه، مد را ابزاری برای ارتقاء آگاهی اجتماعی و شکلدهی به سوژۀ زن آگاه، متعهد و فعال معرفی میکند، در حالی که «عالم زنان» با بازنمایی مد و آرایش غربی، زنان را به معیارهای زیبایی و پیشرفت مطابق فرهنگ اروپایی سوق میدهد. این یافتهها تأکید میکنند که مد زنان در دهۀ ۱۳۲۰، نقش مهمی در بازتولید ایدئولوژیها، طبقات اجتماعی و مناسبات قدرت داشته است و تنها تقلید بدون فکر از مد اروپایی نبوده است.
شمارهی مقاله: 6
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
سایر