دوره 15، شماره 30 - ( 12-1404 )
دوره 15 شماره 30 صفحات 33-17 |
برگشت به فهرست نسخه ها
مهرنوش رضائی1 
، مجید فدائی*2
، مجید فدائی*2
1- کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشکده پژوهش‌های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان.
2- دانشیار، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان. ،fadaei51@gmail.com
2- دانشیار، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان. ،
چکیده: (2577 مشاهده)
مفهوم «مام وطن» را می‌توان یکی از الگوهای بنیادین در باشندگی هر جامعه دانست؛ الگویی که ریشه‌های آن به حافظه جمعی انسان بازمی‌گردد. توجه به مؤلفه‌هایی چون حافظه جمعی، گذشته تاریخی و حسرت‌خواری برای گذشته‌ای ازدست‌رفته، در اواخر قرن هجدهم به شکل‌گیری جنبش «رمانتیسم» در غرب انجامید؛ جنبشی که عناصر و سویه‌هایی را پدید آورد که تاریخ معاصر جهان را به‌طور گسترده تحت تأثیر قرار داد. مفاهیمی چون هویت‌طلبی، هویت ملی و ملت‌باوری را می‌توان با نگاهی عمیق‌تر برگرفته از همان سرچشمه‌های اسطوره‌ای و حافظه جمعی و در نهایت مفهوم «مام وطن» دانست. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از اسناد کتابخانه‌ای می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که بازنمایی مفهوم «مام وطن» در فیلم‌های «آینه» و «باشو، غریبه‌ای کوچک» چه اشتراکاتی دارد و این مفهوم چگونه در آن‌ها نمود یافته‌است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این دو اثر در عناصری همچون تأکید بر گذشته تاریخی و هویت ملی، محوریت‌بخشی به شخصیت مادر، نمادپردازی، حضور غایب پدر، توجه به عاطفه کودک، القای مفهوم سلامت بازیافته و استفاده از تکنیک‌های مشابه فیلم‌برداری، هم‌سویی معناداری دارند. هدف اصلی از نگارش این پژوهش بررسی مفهوم مام وطن و اشتراکات آن در این دو فیلم است. نتیجه آن‌که، اگرچه در نگاه نخست سینمای تارکوفسکی و بیضایی شباهت‌های اندکی با یکدیگر دارد، اما در این دو فیلم هر دو فیلم‌ساز، تحت‌تأثیر سویه‌های جنبش رمانتیسم و نیز ریشه‌های فرهنگی و شرایط سیاسی خود، در بازنمایی مفاهیمی چون وطن، مادر، هویت‌طلبی و گذشته تاریخی به یکدیگر نزدیک می‌شوند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
هنرهای تجسمی
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |