دوره 10، شماره 20 - ( 11-1399 )                   دوره 10 شماره 20 صفحات 61-77 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.
2- دانشیار، گروه باستان‌شناسی دوران اسلامی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران. ، m_mortezayi2008@yahoo.com
3- دانشیار، گروه باستان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران.
چکیده:   (1209 مشاهده)
در طول قرن هفتم تا دهم هجری، هرات و قاهره، دو شهر مهم اسلامی در منطقه خاورمیانه محسوب میشدهاند. قاهره بهعنوان پایتخت دولت مملوکان در مقابل هرات بهعنوان پایتخت دولت تیموریان. در این مقاله، مسئله ساختوساز مجموعههای یادمانی و ابنیه مهم شهری، در محدوده دو شریان اصلی؛ خیابان هرات (قسمت جنوبی آن) و خیابان قصبه قاهره، مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. هدف از این مقایسه، ارزیابی و تحلیل شباهتها و تفاوتهای ساختوساز در این دو شریان مهم شهری و در نتیجه آن، درک درست از تأثیرات احتمالی هر یک از آنها بر یکدیگر است. پرسش اصلی تحقیق آن است که ساختوسازهای انجامشده در طول دو  محور خیابان هرات و خیابان قصبه، چه وجوه اشتراک و افتراقی با یکدیگر داشتهاند؟ پژوهش، به روش تحلیلی- تاریخی صورت گرفته و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای بر مبنای دو منبع اصلی و مقایسه و تحلیل اطلاعات آن با منابع فرعی دیگر انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهند که مجموعههای یادمانی ساختهشده در امتداد خیابان قصبه و قسمت جنوبی خیابان هرات، دارای مشابهت بودهاند. در بیشتر این ساختوسازها، مجموعههای وقفی با کاربری مذهبی- خدماتی به همراه مقبره واقف، در کنار مسیر خیابانها واقع بوده و این استقرارها، علاوه بر تزئین بدنههای شهری، به مسیر، صورت یک خیابان- مزار را نیز میدادهاند. همینطور، در نحوه استقرار ابنیه در طول محور خیابان هرات بر خلاف خیابان قصبه، یک نظم بهنسبت تعریفشده شهری نیز قابل مشاهده بوده است. در نهایت، از پژوهش فوق میتوان نتیجه گرفت که در قرون هفتم تا دهم ه.ق.، نوعی از طراحی محورهای شهری که در آنها به نوع استقرار و تعریف کاربری ابنیه در راستای محور توجه میشده، در منطقه خاورمیانه رواج داشته است.
متن کامل [PDF 996 kb]   (32 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: معماری و ....

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.